Nowa definicja bólu w jeździectwie
Zaktualizowano: 6 paź
Nastąpiła oficjalna detronizacja słowa „dyskomfort” w jeździeckim słowniku. Przez lata było ono powszechnie nadużywane i odmieniane przez wszystkie przypadki w sytuacjach, gdy w rzeczywistości chodziło o odczuwany przez konia ból. Teraz jedna z najważniejszych organizacji zajmujących się naukami o jeździectwie mówi wprost: nie ma naukowych podstaw, by oddzielać dyskomfort od bólu. International Society for Equitation Science (ISES) opublikowało 29 lipca 2026 roku nowe stanowisko w tej sprawie:
„Dotychczas nasze wytyczne, podobnie jak znaczna część środowiska jeździeckiego, rozróżniały „ból” i „dyskomfort”. Współczesna nauka o bólu pokazuje, że ten arbitralny podział językowy nie ma podstaw biologicznych” – czytamy w stanowisku.
ISES podkreśla również:
„Nie istnieje zweryfikowana naukowo metoda pozwalająca określić, gdzie kończy się dyskomfort, a zaczyna ból.”
oraz:
„Ten arbitralny - czyli umowny, uznaniowy - podział językowy nie ma podstaw biologicznych.”
Organizacja wyjaśnia, że dostosowuje swoje stanowisko do współczesnej wiedzy naukowej:
„Dostosowujemy nasze stanowisko do dowodów naukowych gromadzonych przez dziesięciolecia przez badaczy zajmujących się bólem oraz do stanowisk WHO i World Veterinary Association (WVA).”
ISES przyjmuje za obowiązującą definicję bólu z 2020 roku
Według niej ból to:
„Nieprzyjemne doświadczenie czuciowe i emocjonalne związane z rzeczywistym lub potencjalnym uszkodzeniem tkanek albo przypominające doświadczenie z tym związane.”
To istotna zmiana. Zamiast tworzyć osobną, łagodniejszą kategorię „dyskomfortu”, ISES proponuje opisywanie doświadczeń konia zgodnie ze współczesną nauką o bólu.
dowody doświadczania przez konia bólu
Naukowcy zwracają uwagę, że w przypadku koni ocena bólu musi opierać się między innymi na ich zachowaniu.
„Ponieważ konie nie mówią, musimy uznawać sygnały behawioralne, takie jak zachowania konfliktowe oraz próby ucieczki i unikania, za wiarygodne dowody doświadczania bólu.”
ISES stwierdza również:
„Każdy bodziec awersyjny, którego koń stara się uniknąć lub od którego próbuje uciec, powoduje doświadczenie bólu, niezależnie od jego natężenia.”
Język ma znaczenie
Jednym z najważniejszych elementów nowego stanowiska ISES jest zwrócenie uwagi na język, którym od lat opisywane są praktyki stosowane wobec koni.
Organizacja pisze:
„Posługując się bardziej precyzyjnym językiem, opartym na najnowszej wiedzy naukowej wysokiej jakości, odejdziemy od arbitralnych określeń, które służyły usprawiedliwianiu stosowania nadmiernej presji i restrykcyjnego sprzętu w jeździectwie oraz pracy z końmi (...)”.
Dodaje również:
„Przyjęcie tej jednoznacznej, opartej na biologii definicji bólu do opisu tego, czego doświadczają konie narażone na bodźce awersyjne, zapewni większą jasność właścicielom koni, naukowcom oraz organom regulacyjnym podczas oceny wpływu powszechnie stosowanych i tradycyjnych praktyk (...)”
To może okazać się jednym z najważniejszych kroków w kierunku bardziej naukowego podejścia do dobrostanu koni. Najważniejsze jest bowiem to, że pojawiła się realna szansa na zmianę języka, którym opisujemy bólowe doświadczenia koni. Gdy ból przestaje być ukrywany pod łagodniejszymi określeniami, trudniej go ignorować i usprawiedliwiać.
„Koszt bólowy” treningu
ISES podkreśla, że stosowanie bodźców awersyjnych w jeździectwie wiąże się z „kosztem bólowym”, który należy uznać jako fakt. Jednocześnie zaznacza:
„Nie oznacza to zakazu treningu. Oznacza natomiast konieczność uznania „kosztu bólowego” bodźców awersyjnych stosowanych w treningu, dążenia do ograniczenia ich stosowania oraz uzasadniania ich dalszego wykorzystywania podczas treningu i zawodów.”
Problem w tym, że ocena, czy dany ból zadawany koniowi jest „uzasadniony” albo wystarczająco ograniczony, może pozostać subiektywna i zależna od osób, które normalizują lub racjonalizują zadawanie koniom bólu - z przyzwyczajenia, wygody, braku empatii lub wiedzy.
Źródło: International Society for Equitation Science (ISES): https://www.equitationscience.com/definition-of-pain-news
